Waterstof

Waterstof

Port of Amsterdam maakt zich sterk voor het opschalen van de productie van groene waterstof. Wil je meer weten over deze duurzame energiedrager en de initiatieven op het gebied van waterstof in de haven van Amsterdam? Lees dan verder of neem contact met ons op.

Waterstof voor de haven, stad en regio

Port of Amsterdam vanuit de lucht

Waterstof (H2) is een energiedrager met veel toepassingsmogelijkheden. Niet alleen voor de haven, maar ook voor de stad en de regio.

Zo kan groene waterstof worden ingezet als transportbrandstof, voor huishoudens, voor industrie, als duurzame industriële grondstof en als energieopslag ter vervanging van accu's.

In de haven kan straks groene waterstof worden geproduceerd, geïmporteerd, opgeslagen en doorgevoerd. Ook wordt het als grondstof verwerkt tot andere producten. Bijvoorbeeld synthetische brandstoffen, kunststoffen en meststoffen.

Missie H2: Samenwerken aan de bekendheid van waterstof

Waterstof initiatief in de Amsterdamse haven

Bij Port of Amsterdam promoten we waterstof als duurzame energiedrager. Dat doen we samen met Gasunie, Shell, Remeha, Stedin, Groningen Seaports én het Nederlands Olympisch Team (TeamNL). Ons doel is de bekendheid met de duurzame mogelijkheden van waterstof onder het Nederlandse publiek te vergroten. Ook willen we concrete waterstofprojecten en -initiatieven onder de aandacht brengen.

De timing is uitstekend: in het Nederlands klimaatakkoord neemt waterstof een belangrijke plaats in. Overal ontstaan initiatieven. Ook profileert Japan de Olympische Spelen 2020 als ‘Hydrogen games’: waterstof zal de spelen van energie voorzien.

Bezoek de website van Missie H2 voor meer informatie.

Project H2ermes: groene waterstof voor de regio Amsterdam

Accepteer cookies

Accepteer marketingcookies om deze video te bekijken.

Klik hier

Met het project H2ermes onderzoeken we samen met Nouryon en Tata Steel de vestiging van een 100 MW waterstoffabriek in IJmuiden op het terrein van Tata Steel. Hiermee kan met duurzame elektriciteit tot 15.000 ton groene waterstof per jaar worden gemaakt. In dit proces wordt ook zuurstof geproduceerd.  

De waterstof kan worden gebruikt voor verduurzaming van de regio. Bijvoorbeeld door waterstof in te zetten voor openbaar vervoer en transport, verwarming van gebouwen of als grondstof voor de ontwikkeling van nieuwe producten en groene brandstoffen. Hiermee is H2ermes een belangrijk onderdeel van de verduurzaming van de metropoolregio Amsterdam.

Waterstoftankstation van Holthausen Energy Points

Waterstof Tankstation Amsterdam

Holthausen Energy Points gaat een waterstoftankstation bouwen aan de Australiëhavenweg. Midden 2021 kunnen vrachtwagens en personenauto’s hier 24 uur per dag, zeven dagen per week waterstof tanken. De bouw van het tankstation start in het voorjaar van 2021 en zal na de zomer gereed zijn. 

Het station werkt ook als vulstation, waarbij waterstof in cilinders wordt gevuld. Door dit vulpunt hebben bedrijven in de haven gemakkelijk en snel toegang tot waterstof. Bijvoorbeeld voor (bouw)generatoren en hijs- en liftgereedschappen, zoals heftrucks.  

H2 Icoon baken

Hoe kan waterstof mij helpen te verduurzamen?

Er zijn verschillende duurzame mogelijkheden om waterstof als energiedrager te gebruiken: 

Industriële grondstof

Waterstof wordt al decennia als grondstof toegepast. Onder andere bij de productie van meststoffen en brandstoffen en in metaalproductie-industrie.

In Nederland wordt waterstof nu geproduceerd door stoom te laten reageren met aardgas, waarbij waterstof (H2) en koolstofdioxide (CO2) ontstaan. Wanneer CO2-neutrale waterstof (groene waterstof) gebruikt wordt, wordt deze CO2-emissie vermeden.

Port of Amsterdam zet zich samen met Nouryon en Tata Steel in om de productie van groene waterstof op te schalen en beschikbaar te maken in het Noordzeekanaalgebied via het 100MW project.

Heb je interesse in het gebruik van groene waterstof als industriële grondstof? Of wil jouw bedrijf zich vestigen in de Amsterdamse haven en is er een waterstofbehoefte? Neem dan contact met ons op.

Mobiliteit en transport

Waterstof als transportbrandstof wordt gezien als een goede mogelijkheid voor CO2-neutraal transport, zolang de waterstof vanuit hernieuwbare bron is geproduceerd. Dit heeft als groot voordeel dat transporteenheden geen uitstoot hebben van CO2 en andere schadelijke elementen. Er komt alleen water en energie uit het proces.

Voor transport- en mobiliteitsbehoeften zijn er voor waterstof al verschillende mogelijkheden. Zo kunnen personenauto’s, maar ook vrachtwagens, hijs- en liftgereedschappen en schepen op waterstof ingezet worden.

Wil je weten wat voor jou van toepassing is? Neem dan contact met ons op.

Energiedrager voor industrie

Om het gebruik van fossiele energiedragers terug te dringen, kan waterstof ingezet worden. Zolang het uit hernieuwbare bron is gewonnen. Hierbij kunnen energievragende processen omgezet worden naar waterstof.

Voorbeelden hiervan zijn gasbranders, stoomgeneratoren en drogers. De waterstof kan op de plek waar energievraag is, gebracht worden door flexibel transport (vrachtwagens, schepen e.d.) en door een vaste transportoplossing in de vorm van een pijplijn.

Energievraag in huishoudens

De warmtebehoefte van huishoudens verduurzamen kan op verschillende manieren. De inzet van waterstof is een reële optie, naast elektrificatie via de inzet van warmtepompen of het gebruik van stadswarmte. Waterstof kan voor een deel bijgemengd worden in het huidige gasnetwerk. Maar cv-ketels kunnen ook volledig op waterstofgas functioneren.

De levering van waterstofgas kan vanuit de Amsterdamse haven, waar ruimte is voor de productie van waterstof. Ook zijn er goede verbindingen op het regionale gasnetwerk.

Energieopslag

Om de overschotten en tekorten van duurzame elektriciteitsproductie op te vangen, is energieopslag in een duurzaam energiesysteem noodzakelijk. Grootschalige accu’s zijn een optie, maar waterstof kan deze functie ook goed invullen.

Door waterstof te produceren via elektrolyse op de momenten dat er veel zonne- of windelektriciteit beschikbaar is, wordt er goedkoop waterstof geproduceerd. Waar accu’s over tijd hun energie verliezen, verliest waterstof zijn energie niet over tijd.

Veelgestelde vragen over waterstof

Alles over waterstof

Is waterstof gevaarlijk?

Waterstof is net als aardgas een brandbaar gas. Daarom moeten we voorzichtig omgaan met waterstof en hebben we goede gebruikersvoorschriften en normen nodig. Net zoals die er voor aardgas ook zijn. Maar voordat waterstof brandt, is er naast een vlam ook de juiste verhouding aan zuurstof nodig. Waterstof is van zichzelf niet zomaar explosief.

Is gebruik van waterstof is gevaarlijker dan benzine, LPG of batterijen?

Zoals iedere andere brandstof, kent waterstof risico’s. Maar met goed gecertificeerd en door een vakman onderhouden materieel, zijn de risico’s niet groter dan bij bijvoorbeeld LPG.

Waterstof is officieel geclassificeerd als ‘highly toxic and explosive’ (klasse 2.1). Benzine en LPG zijn echter ook licht ontvlambaar. In de praktijk ontstaat zelden explosiegevaar. Dit komt doordat waterstof een licht gas is en dus opstijgt, in plaats van zich net boven de grond te verzamelen.

Kan ik waterstof gebruiken voor een heftruck in een afgesloten ruimte, zoals een hal of een loods?

Ja, dat kan als de forklift uitgerust wordt met een brandstofcel. Hier wordt de waterstof uit de tank in contact gebracht met zuurstof (O₂) uit de lucht. Bij de reactie tussen beide stoffen komt elektriciteit vrij, waarmee een elektromotor aangedreven wordt. Daarnaast stoot een brandstofcel alleen water (H₂O) en warmte uit. Er is dus geen sprake van een brandstof die verbrand wordt en er komen geen schadelijke stoffen vrij. 

Op welke subsidies voor waterstof kan ik aanspraak maken?

Voor transportoplossingen voor milieuvriendelijke technieken kan de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) ingezet worden.

Transportoplossingen die lage of geen CO2-emissies hebben en die innovatief van karakter zijn, kunnen in aanmerking komen voor de DKTI-transport. Dit wordt jaarlijks opengesteld tot en met 2021. 

Kan duurzame elektriciteit niet beter direct gebruikt worden in plaats van om te zetten in waterstof?

Elektrificatie van energiebehoeftes in industrie, mobiliteit en huishoudens is een goede optie voor verduurzaming. Maar het is ook een hele kostbare optie, omdat het veel meer capaciteit zal vragen van ons elektriciteitsnet.

Uit onderzoek van de provincie Noord-Holland, gemeente Amsterdam en Port of Amsterdam in samenwerking met netbeheerders Gasunie, TenneT en Alliander blijkt dat investeringen in onder andere waterstofinfrastructuur nodig zijn om het elektriciteitsnet in Noord-Holland substantieel te ontlasten.

Wat is de rol van Port of Amsterdam in de waterstofketen?

Port of Amsterdam ziet groene waterstof als belangrijke bouwsteen voor de energietransitie en als toekomstig product voor de haven. Er bestaat op het moment een klassiek kip-ei dilemma: productie wacht op voldoende vraag, gebruikers wachten op productie groene waterstof tegen een aantrekkelijke prijs. Daarom neemt Port of Amsterdam de rol op zich om dit dilemma te doorbreken. Dat doen we:

  • door zelf initiatief te nemen tot waterstofgebruik bij een van onze vaartuigen;
  • door te participeren in onderzoekstrajecten voor grootschalige elektrolyse;
  • door mogelijke afnemers van waterstof te informeren en te mobiliseren. 

Port of Amsterdam maakt zich sterk voor het opschalen van productie van groene waterstof door elektrolyse: groene stroom wordt gebruikt om water in waterstof en zuurstof te splitsen. Met de komst van grootschalige windparken voor de kust is het Noordzeekanaalgebied aantrekkelijk gepositioneerd voor de productie van groene waterstof. Het 100MW project in samenwerking met Nouryon en Tata Steel is hier een goed voorbeeld van. 

Direct contact met één van onze experts

Voor wensen, vragen of meer informatie over waterstof.


Eduard de Visser

Eduard de Visser

Hoofd Strategie & Innovatie
Strategie en Klimaattafel NZKG

+31 6 109 09 286
eduard.de.visser@portofamsterdam.com
Floris van Foreest

Floris van Foreest

Sr. Consultant
Strategie & Innovatie

+31 6 820 54 829
floris.van.foreest@portofamsterdam.com
Lees meer

Bekijk alle natte bulk ladingstromen