Waterstof

Waterstof

Port of Amsterdam maakt zich sterk voor het opschalen van de productie van groene waterstof. Wil je meer weten over deze duurzame energiedrager en de initiatieven op het gebied van waterstof in de haven van Amsterdam? Lees dan verder of neem contact met ons op.

Waterstof voor de haven, stad en regio

Port of Amsterdam vanuit de lucht

Waterstof (H2) is een energiedrager met veel toepassingsmogelijkheden. Niet alleen voor de haven, maar ook voor de stad en de regio.

Zo kan groene waterstof worden ingezet als transportbrandstof, voor huishoudens, voor industrie, als duurzame industriële grondstof en als energieopslag ter vervanging van accu's.

In de haven kan straks groene waterstof worden geproduceerd, geïmporteerd, opgeslagen en doorgevoerd. Ook wordt het als grondstof verwerkt tot andere producten. Bijvoorbeeld synthetische brandstoffen, kunststoffen en meststoffen.

Missie H2: Samenwerken aan de bekendheid van waterstof

Waterstof initiatief in de Amsterdamse haven

Omdat waterstof een cruciale rol gaat spelen in de verduurzaming van Nederland en de Amsterdamse metropoolregio, promoten we bij Port of Amsterdam waterstof als duurzame energiedrager.

Daarom namen we het initiatief om samen met het Nederlands Olympisch Team (TeamNL) de bekendheid met de duurzame mogelijkheden van waterstof onder het Nederlandse publiek te vergroten. Dat doen we samen met Gasunie, Groningen Seaports, Shell, Remeha, Stedin en Toyota onder de naam Missie H2.

Zo ontwikkelen we acties met de olympische sporters en brengen we concrete waterstofprojecten en -initiatieven onder de aandacht. Bijvoorbeeld via deze interactieve kaart van Nederland.

De timing voor het stimuleren van waterstof is goed: in het Nederlands klimaatakkoord neemt waterstof een belangrijke plaats in en het kabinet presenteerde een ambitieuze Waterstofvisie aan de Tweede Kamer. Inmiddels ontstaan overal initiatieven. Ook profileert Japan de Olympische Spelen van 2021 als ‘Hydrogen games’: waterstof zal de Spelen van energie voorzien.

Bezoek voor meer informatie over dit samenwerkingsinitiatief de website van Missie H2.

Olympische roeisters in de Amsterdamse haven

Wat is die belangrijke rol van waterstof nou precies? En wat doen we in de haven eigenlijk allemaal al met waterstof? Eduard de Visser, Strategy Director bij Port of Amsterdam, ging voor Missie H2 op pad met Olympische roeisters Ilse Paulis en Marieke Keijser.

Accepteer cookies

Accepteer marketingcookies om deze video te bekijken.

Klik hier

Waterstofprojecten van de Missie H2-partijen

Eerste waterstoftankstation in Amsterdamse haven geopend

Waterstoftankstation van OrangeGas

Het eerste waterstoftankstation in de Amsterdamse haven is begin maart 2021 geopend. Het tankstation van OrangeGas ligt aan de Australiëhavenweg, langs de A5 en is 24/7 open. Hiermee is weer een stap gezet richting een waterstofeconomie.

Op de locatie aan de Australiëhavenweg worden uitsluitend schone brandstoffen aangeboden. Naast waterstof ook bio-CNG (groengas), elektriciteit en vloeibare CO2 komt daar later ook HVO100 en LBG bij. HVO100 is een synthetische brandstof die 100% wordt gemaakt van restmaterialen van plantaardige oliën en vetten. LBG is Liquefied Bio Gas, ofwel vloeibaar biogas.

Project H2ermes: groene waterstof voor de regio Amsterdam

Accepteer cookies

Accepteer marketingcookies om deze video te bekijken.

Klik hier

Met het project H2ermes onderzoeken we samen met Nouryon en Tata Steel de vestiging van een 100 MW waterstoffabriek in IJmuiden op het terrein van Tata Steel. Hiermee kan met duurzame elektriciteit tot 15.000 ton groene waterstof per jaar worden gemaakt. In dit proces wordt ook zuurstof geproduceerd.

De waterstof kan worden gebruikt voor verduurzaming van de regio. Bijvoorbeeld door waterstof in te zetten voor openbaar vervoer en transport, verwarming van gebouwen of als grondstof voor de ontwikkeling van nieuwe producten en groene brandstoffen. Hiermee is H2ermes een belangrijk onderdeel van de verduurzaming van de metropoolregio Amsterdam.

Waterstoftankstation van Holthausen Energy Points

Waterstof Tankstation Amsterdam

Holthausen Energy Points gaat een waterstoftankstation bouwen aan de Australiëhavenweg. Midden 2021 kunnen vrachtwagens en personenauto’s hier 24 uur per dag, zeven dagen per week waterstof tanken. De bouw van het tankstation start in het voorjaar van 2021 en zal na de zomer gereed zijn.

Het station werkt ook als vulstation, waarbij waterstof in cilinders wordt gevuld. Door dit vulpunt hebben bedrijven in de haven gemakkelijk en snel toegang tot waterstof. Bijvoorbeeld voor (bouw)generatoren en hijs- en liftgereedschappen, zoals heftrucks.

H2 Icoon baken

Hoe kan waterstof mij helpen te verduurzamen?

Er zijn verschillende duurzame mogelijkheden om waterstof als energiedrager te gebruiken:

Industriële grondstof

Waterstof wordt al decennia als grondstof toegepast. Onder andere bij de productie van meststoffen en brandstoffen en in metaalproductie-industrie.

In Nederland wordt waterstof nu geproduceerd door stoom te laten reageren met aardgas, waarbij waterstof (H2) en koolstofdioxide (CO2) ontstaan. Wanneer CO2-neutrale waterstof (groene waterstof) gebruikt wordt, wordt deze CO2-emissie vermeden.

Port of Amsterdam zet zich samen met Nouryon en Tata Steel in om de productie van groene waterstof op te schalen en beschikbaar te maken in het Noordzeekanaalgebied via het 100MW project.

Heb je interesse in het gebruik van groene waterstof als industriële grondstof? Of wil jouw bedrijf zich vestigen in de Amsterdamse haven en is er een waterstofbehoefte? Neem dan contact met ons op.

Mobiliteit en transport

Waterstof als transportbrandstof wordt gezien als een goede mogelijkheid voor CO2-neutraal transport, zolang de waterstof vanuit hernieuwbare bron is geproduceerd. Dit heeft als groot voordeel dat transporteenheden geen uitstoot hebben van CO2 en andere schadelijke elementen. Er komt alleen water en energie uit het proces.

Voor transport- en mobiliteitsbehoeften zijn er voor waterstof al verschillende mogelijkheden. Zo kunnen personenauto’s, maar ook vrachtwagens, hijs- en liftgereedschappen en schepen op waterstof ingezet worden.

Wil je weten wat voor jou van toepassing is? Neem dan contact met ons op.

Energiedrager voor industrie

Om het gebruik van fossiele energiedragers terug te dringen, kan waterstof ingezet worden. Zolang het uit hernieuwbare bron is gewonnen. Hierbij kunnen energievragende processen omgezet worden naar waterstof.

Voorbeelden hiervan zijn gasbranders, stoomgeneratoren en drogers. De waterstof kan op de plek waar energievraag is, gebracht worden door flexibel transport (vrachtwagens, schepen e.d.) en door een vaste transportoplossing in de vorm van een pijplijn.

Energievraag in huishoudens

De warmtebehoefte van huishoudens verduurzamen kan op verschillende manieren. De inzet van waterstof is een reële optie, naast elektrificatie via de inzet van warmtepompen of het gebruik van stadswarmte. Waterstof kan voor een deel bijgemengd worden in het huidige gasnetwerk. Maar cv-ketels kunnen ook volledig op waterstofgas functioneren.

De levering van waterstofgas kan vanuit de Amsterdamse haven, waar ruimte is voor de productie van waterstof. Ook zijn er goede verbindingen op het regionale gasnetwerk.

Energieopslag

Om de overschotten en tekorten van duurzame elektriciteitsproductie op te vangen, is energieopslag in een duurzaam energiesysteem noodzakelijk. Grootschalige accu’s zijn een optie, maar waterstof kan deze functie ook goed invullen.

Door waterstof te produceren via elektrolyse op de momenten dat er veel zonne- of windelektriciteit beschikbaar is, wordt er goedkoop waterstof geproduceerd. Waar accu’s over tijd hun energie verliezen, verliest waterstof zijn energie niet over tijd.

Laatste updates

  • Nieuwsbericht 22-04-2021
    En de naam is...
    Port of Amsterdam heeft de naam van het nog te bouwen waterstofvaartuig onthuld. Het schip gaat de Neo Orbis heten, een combinatie van Grieks (Neo) en Latijn (Orbis) dat de Nieuwe Wereld betekent. De Nieuwe Wereld symboliseert waar waterstof voor staat. In het beeldmerk worden de o’s met elkaar verbonden en stellen de waterstofmoleculen voor. Lees meer
  • Nieuwsbericht 19-04-2021
    Nú koers kiezen voor Nederland Waterstofland
    Met nog minder 100 dagen te gaan tot de uitgestelde Olympische Spelen in Tokyo, grijpen de koplopers van Nederland Waterstofland het moment aan om aandacht te vragen voor de kracht van Nederland als waterstofland. Lees meer
  • Persbericht 07-04-2021
    'Waterstofketen moet sneller volwassen worden', vindt brede coalitie van bedrijven
    Wij gaan de waterstofeconomie in Nederland versnellen, en wel nu. Meer dan 80 Nederlandse bedrijven hebben de handen ineengeslagen om te laten zien dat ze van waterstof in Nederland een succes gaan maken; voor de werkgelegenheid, voor de economie én voor het klimaat. Lees meer
  • Nieuwsbericht 26-03-2021
    H2ships: varen op waterstof
    Binnenkort vaart één van onze eigen vaartuigen op waterstof. Daar werken we nu aan met TU Delft in het Europese project H2Ships, van Interreg North West Europe. Het gaat om het vaartuig dat we inzetten voor speciale gelegenheden, zoals jubilea of een afscheid, en rondvaarten door de Amsterdamse haven. Lees meer

Veelgestelde vragen over waterstof

Alles over waterstof

Kan ik waterstof gebruiken voor een heftruck in een afgesloten ruimte, zoals een hal of een loods?

Ja, dat kan als de forklift uitgerust wordt met een brandstofcel.

Hier wordt de waterstof uit de tank in contact gebracht met zuurstof (O₂) uit de lucht. Bij de reactie tussen beide stoffen komt elektriciteit vrij, waarmee een elektromotor aangedreven wordt. Ook stoot een brandstofcel alleen water (H₂O) en warmte uit.

Er is dus geen sprake van een brandstof die verbrand wordt en er komen geen schadelijke stoffen vrij.

Op welke subsidies voor waterstof kan ik aanspraak maken?

Voor transportoplossingen voor milieuvriendelijke technieken kan de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) ingezet worden.

Transportoplossingen die lage of geen CO2-emissies hebben en die innovatief van karakter zijn, kunnen in aanmerking komen voor DKTI-transport. Dit wordt jaarlijks opengesteld tot en met 2021.

Kan duurzame elektriciteit niet beter direct gebruikt worden in plaats van om te zetten in waterstof?

Elektrificatie van energiebehoeftes in industrie, mobiliteit en huishoudens is een goede optie voor verduurzaming. Maar het is ook een hele kostbare optie, omdat het veel meer capaciteit zal vragen van ons elektriciteitsnet.

Uit onderzoek van de provincie Noord-Holland, gemeente Amsterdam en Port of Amsterdam in samenwerking met netbeheerders Gasunie, TenneT en Alliander blijkt dat investeringen in onder andere waterstofinfrastructuur nodig zijn om het elektriciteitsnet in Noord-Holland substantieel te ontlasten.

Wat is de rol van Port of Amsterdam in de waterstofketen?

Wij zien groene waterstof als belangrijke bouwsteen voor de energietransitie en als toekomstig product voor de haven. Er bestaat op het moment een klassiek kip-ei dilemma: productie wacht op voldoende vraag, gebruikers wachten op productie groene waterstof tegen een aantrekkelijke prijs. Daarom nemen we bij Port of Amsterdam de rol op ons om dit dilemma te doorbreken. Dat doen we:

  • door zelf initiatief te nemen tot waterstofgebruik bij een van onze vaartuigen;
  • door te participeren in onderzoekstrajecten voor grootschalige elektrolyse;
  • door mogelijke afnemers van waterstof te informeren en te mobiliseren.

We maken ons sterk voor het opschalen van productie van groene waterstof door elektrolyse: groene stroom wordt gebruikt om water in waterstof en zuurstof te splitsen. Met de komst van grootschalige windparken voor de kust is het Noordzeekanaalgebied aantrekkelijk gepositioneerd voor de productie van groene waterstof. Het 100MW project met Nouryon en Tata Steel is hier een goed voorbeeld van.

Is waterstof gevaarlijk?

Waterstof is net als aardgas een brandbaar gas. Daarom moeten we voorzichtig omgaan met waterstof en hebben we goede gebruikersvoorschriften en normen nodig. Net zoals die er voor aardgas ook zijn. Maar voordat waterstof brandt, is er naast een vlam ook de juiste verhouding aan zuurstof nodig. Waterstof is van zichzelf niet zomaar explosief.

Is gebruik van waterstof is gevaarlijker dan benzine, LPG of batterijen?

Zoals iedere andere brandstof, kent waterstof risico’s. Maar met goed gecertificeerd en door een vakman onderhouden materieel, zijn de risico’s niet groter dan bij bijvoorbeeld LPG.

Waterstof is officieel geclassificeerd als ‘highly toxic and explosive’ (klasse 2.1). Benzine en LPG zijn echter ook licht ontvlambaar. In de praktijk ontstaat zelden explosiegevaar. Dit komt doordat waterstof een licht gas is en dus opstijgt, in plaats van zich net boven de grond te verzamelen.

Direct contact met één van onze experts

Voor wensen, vragen of meer informatie over waterstof.

Eduard de Visser
Eduard de Visser

Hoofd Strategie & Innovatie
Strategie en Klimaattafel NZKG

+31 6 109 09 286
eduard.de.visser@portofamsterdam.com
Joey van Elswijk
Joey van Elswijk

Commercial Manager Renewable Fuels

+31 6 103 23 881
joey.van.elswijk@portofamsterdam.com
Lees meer

Bekijk alle natte bulk ladingstromen