Zomerserie: ‘Bij cruiseschepen ben je de dirigent van het orkest. De kapitein kent zijn schip, wij de haven’

Een meerdelige serie. Vandaag met Bart Blokker, voorzitter van Loodswezen Regio Amsterdam-IJmond.

“Een kapitein van een cruiseschip komt misschien maar één keer in zijn leven in Amsterdam,” vertelt Bart Blokker. “Die kan onmogelijk alle lokale omstandigheden van iedere haven ter wereld kennen. Daarom stapt er bij aankomst op zee, in de aanloop van de haven een loods aan boord: iemand die de haven, de sluis, het kanaal en alle nautische bijzonderheden van de regio kent. Vanaf dat moment begeleidt de loods het schip letterlijk door het complexe Amsterdamse havengebied. Hij adviseert de kapitein over de route, de vaarsnelheid en de manoeuvres die nodig zijn om het schip veilig via de sluizen en het Noordzeekanaal naar de Passenger Terminal Amsterdam (PTA) te brengen.”

Van cruiseofficier naar registerloods

Blokker weet als geen ander wat er komt kijken bij de aankomst van een cruiseschip in een haven. Voordat hij bij het Loodswezen aan de slag ging, werkte hij tien jaar in de internationale cruisevaart. Hij begon als stuurman en groeide door tot stafcaptain op cruiseschepen die over de hele wereld voeren. Dat hij uiteindelijk loods zou worden, had hij toen nog niet voorzien. “Mijn moeder zag mij liever piloot worden,” vertelt hij met een glimlach. “Maar uiteindelijk ben ik in de scheepvaart gebleven.” Die ervaring zorgt ervoor dat hij nog altijd veel waardering heeft voor de cruisevaart. “Cruisekapiteins manoeuvreren hun schip bijna dagelijks in verschillende havens. Ze kennen hun schip door en door. Onze rol is niet om het over te nemen, maar om onze lokale kennis van Amsterdam, IJmuiden en het Noordzeekanaal over te brengen.”

Van de Noordzee naar Amsterdam

Voor cruiseschepen begint de voorbereiding vaak al maanden van tevoren. “Vaak weten we aan het begin van het jaar al precies welk schip wanneer arriveert,” zegt Blokker. “Op de dag zelf stapt de loods zo'n tien kilometer voor de kust aan boord. Vanaf dat moment begeleiden we het schip via IJmuiden, de sluis en het Noordzeekanaal richting Amsterdam.”
Het werk verschilt behoorlijk van dat op een vrachtschip. “Bij een vrachtschip neemt de loods vaak een heel actieve rol in. Bij cruiseschepen ben je meer de dirigent van het orkest. De kapitein kent zijn schip, wij kennen de haven.”

De bocht bij Centraal Station

Hoewel moderne cruiseschepen technisch zeer geavanceerd zijn, blijven er momenten die extra aandacht vragen. “De bocht bij Amsterdam Centraal en het draaien van het schip bij de Passenger Terminal zijn de meest uitdagende momenten,” vertelt Blokker. “Grote cruiseschepen passen daar eigenlijk maar op één manier doorheen. Dan komt ervaring echt van pas.”

Ook het weer speelt een belangrijke rol. Cruiseschepen hebben een enorm oppervlak boven water en zijn daardoor gevoelig voor wind. “Op dagen met veel wind moet je continu anticiperen. Dat maakt het werk uitdagend, maar juist daar zit ook onze meerwaarde.”

Amsterdam als hoogtepunt van de reis

Volgens Blokker vergeten mensen soms dat achter ieder cruiseschip duizenden vakantieverhalen schuilgaan. “Veel passagiers kijken maanden of zelfs jaren uit naar hun reis,” vertelt hij. “Amsterdam is voor veel internationale gasten een bestemming die echt op hun verlanglijst staat.” Die betrokkenheid ziet hij ook terug bij de bemanningen en kapiteins aan boord.
Juist daarom vindt hij het mooi om onderdeel te zijn van zo'n aankomst. “Je weet dat voor de passagiers een bijzonder bezoek aan Amsterdam begint. Wij zorgen ervoor dat dat veilig en soepel verloopt.”

Onzichtbaar, maar onmisbaar

Voor de meeste passagiers blijft het werk van de loods onzichtbaar. “Als alles goed gaat, merkt niemand dat wij er zijn geweest,” zegt hij lachend. “Maar achter iedere veilige aankomst zit veel voorbereiding, vakmanschap en samenwerking.” Hoewel cruisevaart slechts een klein deel van alle scheepsbewegingen in Amsterdam vormt, behoort het volgens hem wel tot de mooiste werkzaamheden. “Geen schip, geen bemanning en geen dag is hetzelfde.”

Het mooiste moment? Daar hoeft hij niet lang over na te denken. “Als je vroeg in de ochtend met een cruiseschip richting Amsterdam vaart en de zon ziet opkomen boven de stad, dan blijft dat iedere keer weer bijzonder.”