Exploitatievergunning passagiersvaart

Wil je bedrijfsmatig passagiers in het havenwater van Amsterdam mogen vervoeren? Dan heb je in de toekomst een exploitatievergunning nodig als je met een gemotoriseerd passagiersvaartuig vaart.

Waarom een exploitatievergunning?

De afgelopen jaren is het aantal vaartuigen dat het Amsterdamse Havenwater gebruikt, toegenomen. Dit komt vooral door het intensiever worden van de beroepsvaart en de toename van passagiersvaart. Dit heeft gevolgen voor de vlotheid en veiligheid op het Afgesloten-IJ en de doorvaart van het scheepvaartverkeer. Ook is de overlast voor omwonenden toegenomen, met name van vaartuigen voor dagtochten.

Daarom heb je mogelijk in de loop van 2021 een exploitatievergunning nodig om bedrijfsmatig passagiers te vervoeren met een gemotoriseerd passagiersvaartuig. Zo zijn de vaarbewegingen op het water goed beheersbaar en waarborgen we het snelle en veilige vervoer van passagiers.

Wat verandert er?

Om het aantal vaarbewegingen te reguleren, heeft het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam het voornemen een exploitatievergunningenstelsel in te voeren voor Havenwater. De wettelijke basis hiervoor is de Verordening op het Binnenwater 2010.

Houd er rekening mee dat deze heroverweging van het beleid tot gevolg kan hebben dat je in de toekomst een exploitatievergunning moet hebben voor het vervoeren van passagiers op het Havenwater.

Op basis van de Verordening op het Binnenwater 2010 is het verboden om met een bedrijfsvaartuig tegen betaling of andere vergoeding goederen of passagiers te vervoeren zonder een vergunning van het college. Deze vergunning wordt ook wel 'exploitatievergunning' genoemd.

De Verordening op het Binnenwater 2010 bevat het regelgevende kader voor de Amsterdamse wateren. Daarin staan ook algemene regels voor het varen op havenwater en is bepaald in welke gevallen bijvoorbeeld een vergunning is vereist voor een activiteit.

De verordening laat het voor een aantal specifiek omschreven onderwerpen aan het college van burgemeester en wethouders over om nadere invulling te geven aan die kaders of om aanvullende regels te stellen. Voor de haven zijn deze regels uitgewerkt in de Regeling op de haven 2020. 

Voor wie gaat de vergunningplicht gelden?

Het uitgangspunt is dat alleen gemotoriseerde passagiersvaartuigen vergunningplichtig worden, die een bedrijfsmatige op Amsterdam gerichte vaart in het Havenwater verzorgen. Gemotoriseerde passagiersvaartuigen die een vergunningplicht hebben, zijn onder andere:

  • Vaartuigen voor dagtochten. Is er bij het aanbieden van vaartochten in deze categorie sprake van afmeren in Amsterdam? Dan is een exploitatievergunning vereist.
  • Lijndiensten en watertaxi’s. Bij het aanbieden van lijndiensten en watertaxi’s (het varen tussen vaste halteplaatsen volgens een vast patroon, of in een vast patroon volgens een vaste route) is sprake van aanmeren in Amsterdam. Een exploitatievergunning is dan vereist.
  • Gemotoriseerde bedrijfsvaartuigen. Alle gemotoriseerde bedrijfsvaartuigen moeten een vergunning hebben, als er sprake is van passagiersvervoer en als er wordt aangemeerd in Amsterdam. Tenzij het om een uitgezonderde categorie gaat.

Voor welke schepen gaat de vergunningplicht niet gelden?

De vergunningplicht is niet van toepassing wanneer het gaat om:

  • nautische dienstverleners;
  • vaartuigen van (mede) bevoegd gezag;
  • hotelschip/riviercruise;
  • motorchartervaart: voor motorchartervaart is geen exploitatievergunning vereist, mits het verblijf (overnachting) van passagiers onderdeel uitmaakt van de activiteit;
  • zeilende passagiersvaartuigen: voor de zeilchartervaart is geen exploitatievergunning vereist, mits er sprake is van een cruise (het verblijf/de overnachting in Amsterdam is onderdeel van de vaartocht);
  • vrachtvaart;
  • doorvaart: vaartuigen die uitsluitend het Amsterdamse havenwater gebruiken om door te varen, en niet in Amsterdam aanmeren;
  • pleziervaart: voor de pleziervaart geldt dat aanmeren alleen is toegestaan als er niet meer dan 13 personen aan boord van het vaartuig zijn;
  • schepen voor dagtochten tijdens evenementen zoals SAIL, Canal Parade en Koningsdag.

Stand van zaken

Het beleid voor het Havenwater is op een aantal punten gekoppeld aan het beleid voor het Binnenwater. Hierdoor is het belangrijk om de beide vergunningenstelsels optimaal op elkaar aan te laten sluiten.

Hoewel de Havenmeester sinds 2017 bezig is met het opstellen van exploitatiebeleid voor Havenwater, is dit proces tijdelijk stilgelegd in afwachting op de herziening van het vergunningenstelsel voor het Binnenwater. Nadat duidelijk werd hoe het definitieve beleid voor Binnenwater eruit komt te zien, is het proces door de Havenmeester weer opgepakt.

Het beleid voor Havenwater is afgestemd op het beleid voor Binnenwater.

Let wel: het hebben van een vergunningenstelsel voor de passagiersvaart op het Binnenwater is geen voorwaarde voor het invoeren van een vergunningenstelstel op Havenwater.

Onze verwachting is dat er in de loop van 2021 een beleid wordt vastgesteld voor het Havenwater.

Wij vinden het belangrijk dat burgers en ondernemers, voordat het beleid wordt vastgesteld, opnieuw de gelegenheid krijgen om te reageren op het gewijzigde beleidsvoorstel en de Regeling op de Haven. Daarom wordt opnieuw de mogelijkheid voor inspraak geboden.

Deze inspraak is beperkt tot de punten die afwijken van het beleidsvoorstel van 2017 dat destijds al ter inspraak is voorgelegd. De mogelijkheid en periode hiervoor wordt tijdig gecommuniceerd aan belanghebbenden.

Vergunning aanvragen

Looptijd vergunning

De aanvraagprocedure is nog niet gestart. Het aanvragen van een vergunning is mogelijk nadat het besluit is vastgesteld en ruim voordat de vergunningplicht ingaat.

Kosten

De (leges)kosten voor het aanvragen van exploitatievergunning Havenwater, zijn gelijk aan de (leges)kosten voor de exploitatievergunning Binnenwater. Deze worden jaarlijks door de gemeente Amsterdam vastgesteld in de legesverordening. De exploitatievergunning Havenwater wordt verstrekt voor onbepaalde tijd.

Procedure aanvragen exploitatievergunning havenwater

Ben je vergunningplichtig? De vergunningaanvraag en -uitgifte zal lopen via Havenbedrijf Amsterdam NV. Na de vaststelling van de definitieve regeling door het college, wordt meer bekend over de exacte procedure rond het aanvragen van een exploitatievergunning Havenwater.

Havenwater versus binnenwater

Ook voor het varen op Binnenwater is in bepaalde gevallen een exploitatievergunning verplicht. Deze vergunningen worden uitgegeven door Gemeente Amsterdam. Zie hun website voor de voorwaarden die gelden voor exploitatievergunningen voor het Binnenwater. Vaar je op Havenwater én Binnenwater? Dan vraag je jouw vergunning aan bij de gemeente Amsterdam.

Veelgestelde vragen over de exploitatievergunning

Wanneer moet ik een vergunning aanvragen?

Als ik besluit om een andere motor in mijn passagiersvaartuig te laten bouwen, moet ik dan opnieuw een exploitatievergunning aanvragen?

Als dat betekent dat je een nieuw Certificaat van Onderzoek ontvangt, dan moet je opnieuw een aanvraag indienen.

Mag ik met een exploitatievergunning Havenwater de havenbekkens invaren?

Nee, je moet ook met een exploitatievergunning Havenwater een ontheffing hiervoor aanvragen bij de Divisie Havenmeester. Zonder exploitatievergunning krijg je geen ontheffing van het invaarverbod.

Wanneer moet ik voor mijn vaartuig in de categorie ‘passagiersvaartuig’ een exploitatievergunning aanvragen?

Wettelijk is een passagiersvaartuig een vaartuig dat is bestemd of wordt gebruikt voor het bedrijfsmatig vervoer van meer dan 12 personen exclusief de bemanning (zie artikel 1 Binnenvaartbesluit).

Voor het verkrijgen van een exploitatievergunning Havenwater wordt de eis van 12 personen losgelaten. Vaartuigen die zijn ingericht voor bedrijfsmatig passagiersvervoer op Havenwater moeten, ongeacht het aantal personen, een exploitatievergunning hebben.

Er zijn categorieën benoemd waarvoor een uitzondering geldt.

Ik vaar regelmatig met vrienden en familie met mijn sloep op Amsterdams Havenwater. Moet ik dan een exploitatievergunning hebben?

Zolang je de sloep niet bedrijfsmatig inzet voor het vervoer van personen, hoef je geen exploitatievergunning Havenwater te hebben.

Let wel: het maximaal aantal personen dat je aan boord mag hebben is 13. Tenzij je doorvaart en niet aanmeert met jouw sloep. Na inwerkingtreding van deze regel kunnen handhavers bij aanmeren van een vaartuig volstaan met het tellen van het aantal personen dat zich op het vaartuig bevindt.

Ik vaar ook op het Binnenwater, moet ik dan twee exploitatievergunningen hebben?

Nee, als je een exploitatievergunning Binnenwater van de gemeente Amsterdam hebt, dan kun je hiermee ook op het Havenwater varen.

Loopt jouw vergunning voor het binnenwater af? Dan moet je voor het Havenwater een nieuwe vergunning aanvragen om in het havenwater te kunnen blijven varen.

Ik heb een rederij met drie passagiersvaartuigen. Moet ik voor elk vaartuig een exploitatievergunning aanvragen?

Een exploitatievergunning Havenwater wordt per vaartuig afgegeven. In dit geval moet je drie exploitatievergunningen aanvragen op de naam van jouw rederij en vaartuig.

Hoe werkt het aanvragen?

Hoeveel keer per jaar moet ik in Amsterdam afmeren om de exploitatievergunning te behouden?

De exploitatievergunning wordt uitgegeven voor onbepaalde tijd. In de voorschriften van de exploitatievergunning Havenwater wordt niet aangegeven hoe vaak deze moet worden gebruikt.

Dit betekent dat je jouw vergunning behoudt, ook als je bijvoorbeeld maar eens per drie jaar in Amsterdam aanmeert.

Moet ik een ligplaatsvergunning in Amsterdam hebben om in aanmerking te komen voor een exploitatievergunning Havenwater?

Nee, die eis wordt niet gesteld aan een exploitatievergunning Havenwater.

Andere vragen over de vergunning

Hoe weet ik of mijn passagiersvaartuig is goedgekeurd om in zone 3-wateren te mogen varen?

Dit kun je terugvinden in het Certificaat van Onderzoek.

Als ik mijn passagiersvaartuig verkoop, gaat mijn exploitatievergunning dan naar de nieuwe eigenaar?

Ja, bij overdracht van je passagiersvaartuig is er een nieuwe eigenaar en moet die persoon de bestaande vergunning laten wijzigen.

De (leges)kosten voor het wijzigen van een exploitatievergunning Havenwater, zijn gelijk aan de (leges)kosten voor het wijzigen van een exploitatievergunning Binnenwater. Deze worden jaarlijks door de gemeente Amsterdam vastgesteld in de legesverordening.

Wat wordt verstaan onder het bedrijfsmatig gebruik van een passagiersvaartuig?

Op het moment dat je met jouw passagiersvaartuig als bedrijf of beroep passagiers vervoert, is er sprake van bedrijfsmatig gebruik.

Als ik mijn passagiersvaartuig een andere naam geef, moet ik dan opnieuw een exploitatievergunning aanvragen?

Nee, dat hoeft niet. Bij een andere naam van jouw passagiersvaartuig kan de nieuwe naam op de aan jou versterkte exploitatievergunning Havenwater worden genoteerd.

Je moet deze wijziging wel zo snel mogelijk aan ons doorgeven, inclusief de daarbij behorende bewijsstukken.

Wanneer is er sprake van bedrijfsmatige activiteiten die op Amsterdam zijn gericht?

Dit betekent dat de door jou uitgevoerde activiteiten met jouw passagiersvaartuig geheel of gedeeltelijk in Amsterdam plaatsvinden en je aanmeert in dit gebied.

Als de economische activiteit niet op Amsterdam is gericht en je dus niet aanmeert in dit gebied, hoef je geen exploitatievergunning Havenwater te hebben.

Doorvaren door de stad, zonder aan te meren in Amsterdam, is geen ‘op Amsterdam gerichte activiteit’.

Moet ik mij verplicht verzekeren om voor een vergunning in aanmerking te komen?

Nee, een verzekering is geen vergunningsvoorwaarde.

Als ik in zone 4 een vaartuig heb voor binnenwater, mag ik dan hiermee altijd varen in havenwater?

Nee, het Noordzeekanaal, Buiten-IJ, Afgesloten IJ, en de havens in het Amsterdamse havengebied vallen onder zone 3.

Heeft je vaartuig een exploitatievergunning passagiersvaart voor het binnenwater (zone 4 vaargebied)? Dan moet je ook voldoen aan de eisen van een zone 3 vaargebied (havenwater).

Het hebben van een exploitatievergunning voor het binnenwater betekent dus niet dat een vaartuig niet meer hoeft te voldoen aan de technische eisen van een zone 3 vaargebied.

Hoe wordt er gehandhaafd?

Voor de gelijkheid en doelmatigheid sluiten toezicht en handhaving en de sancties bij het zich niet houden aan de voorschriften, aan bij de manier waarop dit gebeurt op het Binnenwater. Dit betekent dat het ‘three strikes out’ principe zowel voor Binnenwater als Havenwater wordt gehanteerd.

Het handhavingsbeleid gaat ervan uit dat wanneer een reder de voorschriften van de vergunning voor het Binnenwater overtreedt, dit ook gevolgen heeft voor het Havenwater. Overtredingen worden bij elkaar opgeteld. Intrekking van de vergunning voor het Binnenwater betekent dat ook de vergunning voor Havenwater vervalt.

Hoe lang blijft de exploitatievergunning geldig?

De exploitatievergunning Havenwater is geldig voor onbepaalde tijd.

Wel wordt periodiek getoetst of de voorschriften in de versterkte exploitatievergunning Havenwater ongewijzigd in stand kunnen blijven.

Wordt er een onderscheid gemaakt in moderne of klassieke passagiersvaartuigen?

Nee. Het gaat om passagiersvaartuigen die al aan bepaalde wettelijke voorschriften voldoen.

Hoeveel aanvragen mag ik maximaal indienen?

Je mag zoveel aanvragen indienen als je wenst.

Mijn passagiersvaartuig is niet voorzien van een geldig Certificaat van Onderzoek (CvO), wat betekent dit voor mij?

Vaartuigen die niet beschikken over een geldig Certificaat van Onderzoek voor zone 3-wateren (doorgaande vaarwegen zoals het IJ en Noordzeekanaal), komen niet in aanmerking voor een exploitatievergunning Havenwater. Dit is namelijk één van de voorwaarden.

Is het Exploitatievergunningenstelsel Havenwater een gesloten stelsel?

Nee. Er is dus geen sprake van een volumebeleid of van een stelsel met gewogen toetreding. Dat wil zeggen dat er ruimte is voor nieuwe toetreders, mits deze voldoen aan de voorwaarden.