U bent hier:

De haven terug in het hart van Amsterdam

Update: vanwege de aangepaste coronamaatregelen opent de tentoonstelling op 20 januari

Het Scheepvaartmuseum opent binnenkort nieuwe interactieve tentoonstelling: Amsterdam Havenstad. Hiermee brengt het museum de haven weer terug in het hart van alle Amsterdammers.

De stad Amsterdam is al bijna 750 jaar een havenstad en is maritiem tot in de vezels. De tentoonstelling laat de eeuwenoude relatie tussen de haven en de stad zien. Vanaf het moment dat een dam in de Amstel werd aangelegd tot plannen voor de haven in de toekomst. Een tentoonstelling voor iedereen die nieuwsgierig is naar de haven en het DNA van de stad. Voor meer informatie over de tentoonstelling zie hetscheepvaartmuseum.nl/haven.

Het ontstaan van de havenstad

In de dertiende eeuw werd een dam aangelegd in rivier de Amstel die het begin vormde voor een bruisende haven. De Amsterdamse haven ontwikkelde zich in de eeuwen daarna tot de belangrijkste haven van de Nederlanden. In de zeventiende eeuw groeide de haven zelfs uit tot de belangrijkste haven ter wereld. De welvaart die de haven de stad bracht, zorgde soms ook voor ongenoegen. Geuren uit de haven leidden bijvoorbeeld tot overlast bij inwoners van de stad. Door het geurorgel in de tentoonstelling kunnen bezoekers deze geuren nu zelf ruiken, maar ook geuren van de haven van nu komen aan bod.

Economische impuls

De haven en de stad hebben elkaar nodig en samen zorgen ze voor een enorme economische impuls. In de tentoonstelling wordt dit met interactieve elementen geïllustreerd. Wat was er allemaal nodig om een schip gereed te maken voor vertrek en hoeveel bedrijven en winkels in de stad waren hierbij betrokken? Welke vervoersmiddelen zijn nodig om de aangekomen producten op hun uiteindelijke bestemming te brengen? In de tentoonstelling ontdekken bezoekers het antwoord op deze vragen.

De mensen in de haven

Het verhaal van de haven gaat niet enkel over economie, koopvaardij en scheepsbouw, het is bovenal een verhaal over mensen. De mensen die de haven door de jaren heen hebben ontwikkeld. Amsterdammers en mensen die van ver kwamen op zoek naar werk. Van sjouwers tot moderne sluiswachters. Het Scheepvaartmuseum vertelt de verhalen van deze mensen en laat hiermee de verbondenheid tussen haven en stad zien.

Innovatie

De bewogen relatie tussen stad en haven heeft door de eeuwen heen gezorgd voor creatieve oplossingen. Innovatie was en is nog steeds een van de belangrijkste speerpunten van de Amsterdamse haven. Zo ontwikkelde men aan het einde van de 17de eeuw bijvoorbeeld de scheepskameel - een systeem van drijvers om de diepgang van schepen tijdelijk te verminderen - die schepen voorbij Pampus trok. Tegenwoordig wordt er door middel van een circulaire economie stadsafval omgezet naar energie. In de tentoonstelling Amsterdam Havenstad daagt Het Scheepvaartmuseum bezoekers uit om zelf over onderwerpen als duurzaamheid en mobiliteit na te denken. Wat zijn de voor- en nadelen van een brug over het IJ? En waar zou je dan voor kiezen? Het zijn dit soort thema’s die de toekomst van deze havenstad vorm geven.

Samenwerkingspartners

Amsterdam Havenstad is mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van hoofdsponsor Port of Amsterdam en partners Amports en ORAM.

Startup ReefSystems installeert kunstmatig rif in IJmuiden

De Amsterdamse startup ReefSystems, gevestigd in Prodock, installeerde maandag 26 oktober in IJmuiden kunstmatige riffen om de biodiversiteit te bevorderen. Met deze riffen creëert ReefSystems habitats, een natuurlijk leef- of woongebied, om de groei van het lokale onderwaterleven te stimuleren.

Met deze installatie hoopt ReefSystems een stap te zetten in de richting van grotere rifinstallaties bij windmolenparken in de Noordzee.

De verschillende microhabitats van ReefSystems bieden voedsel, schuilplek en voortplantingsgebied voor een grote diversiteit aan soorten. Daardoor kunnen populaties weer groeien en lokale ecosystemen herstellen.

De rifinstallatie bij IJmuiden is de eerste van drie installaties van het overkoepelende Noordzeekanaalproject. Woensdag 28 oktober is er een rif geplaatst bij de Moezelhaven (brak water) en op 3 november een rif bij het Amsterdamse Marineterrein (zoeter water).

ReefSystems ontwerpt en produceert systemen die de biodiversiteit bevorderen. In dit geval een kunstmatig rif. Het 'Modular Sealife System', zoals de oprichters het zelf noemen. In samenwerking met Port of Amsterdam, Rijkswaterstaat en Wageningen Universiteit wordt hiermee de groei van verschillende populaties onder water in het Noordzeekanaal gestimuleerd.

Gebrek aan habitats is na visserij, het blokkeren van migratiewegen en vervuiling, de grootste oorzaak van de afnemende biodiversiteit. Door het installeren van kunstmatige riffen wordt nieuw leefgebied gecreëerd voor lokale en migrerende vissoorten, schaal- en schelpdieren.

Port of Amsterdam is al jaren actief lid van de werkgroep Vismigratie Noordzeekanaalgebied. Samen met de provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschappen Hollands Noorderkwartier en Rijnland, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, Rijkswaterstaat, Gemeente Amsterdam en Sportvisserij MidWest Nederland. Deze groep probeert de vismigratie te versterken.

Varende batterij als schone energiebron voor stad en haven

Onder de naam Project Clean Amsterdam lanceren Skoon Energy en Port of Amsterdam een varende batterij die stad en haven voorziet van schone energie. Daarmee dragen de twee bedrijven bij aan het ontlasten van het elektriciteitsnetwerk.

Doordat de batterij op een schip staat, is groene stroom nu overal vanaf het water beschikbaar.

Skoon is het platform waar het gebruik van mobiele batterijen wordt geoptimaliseerd door vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Het platform biedt allerlei services om het deelconcept van tijdelijke schone energievoorzieningen zo toegankelijk mogelijk te maken.

Port of Amsterdam gebruikt de mobiele batterij om tijdelijk pieken op het walstroom netwerk op te vangen. Deze pieken ontstaan met name in april en mei. Er zijn dan meer riviercruiseschepen die Amsterdam bezoeken voor de opening van de Keukenhof. De aanwezige walstroom voorziening is dan niet altijd toereikend. Daardoor zetten de afgemeerde schepen hun dieselgenerator aan. Dit zorgt voor geluidsoverlast en extra uitstoot.

De batterij levert bij dit soort piekmomenten groene stroom en geeft geen geluidsoverlast. De batterij maakt gebruik van duurzame energiebronnen uit de haven zoals Windpark Ruigoord, zonnepanelen en energie uit biomassa van AEB. Op deze manier draagt het bij aan de ambitie van Port of Amsterdam voor een zero emissie haven.

Robin Schipper, innovatiemanager bij Port of Amsterdam: “Met dit project kunnen we de pieken in het gebruik van walstroom voor riviercruiseschepen opvangen. Met de huidige stroomaansluiting kunnen we nu op een locatie acht schepen van walstroom voorzien, terwijl er voor tien schepen stroom nodig is. Er zijn verschillende momenten op een dag waarbij schepen tijdelijk meer stroom vragen. Door op die momenten de batterij aan te zetten, zorgen we voor een extra buffer in de beschikbare capaciteit van de netbeheerder. Samen met Skoon en Zoev City zullen we de batterij ook voor de binnenstad van Amsterdam gebruiken.”

Daan Geldermans, mede-oprichter van Skoon: “De gebruiksmogelijkheden van mobiele batterijen zijn eindeloos. Als er werkzaamheden zijn aan de kades en bruggen in Amsterdam kunnen ze bijvoorbeeld vervuilende dieselgeneratoren vervangen. Het elektrisch aangedreven schip van Zoev City verzorgt het transport van de batterij. Daarmee verlagen we druk op het overvolle wegennetwerk in Amsterdam en nemen we geen parkeerplekken in. Daarnaast zorgt de batterij voor substantieel minder geluidsoverlast en emissies in de stad. De varende batterij is sneller, slimmer en schoner!”

De varende batterij zal de komende zes maanden steeds twee weken ingezet worden in de haven, om vervolgens twee weken werkzaamheden in de stad te verrichten. Bouwplaatsen, evenementen en filmsets hebben vaak tijdelijk energievoorzieningen nodig. Traditioneel wordt dan gebruik gemaakt van dieselgeneratoren. Met een groeiend netwerk van mobiele batterijen en beschikbare netaansluitingen is de stap naar een emissieloze oplossing een stuk eenvoudiger. Via de grachten kan Zoev City de batterij tot in de haarvaten van de stad bezorgen.

Daarnaast komt er op de Ruijterkade, nabij het havengebouw, een demonstratiecontainer te staan. De gezamenlijke opgave van de haven en de stad in de energietransitie wordt hier aan de hand van dit project tastbaar gemaakt.

Ontdek meer over Project Clean Amsterdam

Tweede editie Port Cleanup Amsterdam is een feit

Donderdag 16 juli vond de tweede editie van Port Cleanup Amsterdam plaats. 12 medewerkers van Port of Amsterdam zijn samen met initiatiefnemer Koos aan de slag gegaan om de omgeving van vrachtwagenparkeerplaats de Heining te ontdoen van zwerfafval.

Dagelijks werkt Port of Amsterdam hard aan het schoonmaken en schoonhouden van de haven, maar zwerfafval komt helaas voor. Via social media werden we vorig jaar aangesproken op het zwerfafval, met de vraag of we daar iets aan konden doen. Nadat we hierover in gesprek zijn gegaan, hebben we samen met de initiatiefnemer besloten een de Port Cleanup Amsterdam te organiseren. Het doel? De haven een beetje mooier maken.

Op 17 oktober 2019 organiseerden we de eerste editie van deze schoonmaakactie in de buurt van AEB. Gistermiddag zijn we dus voor de tweede keer op pad gegaan om het havengebied op te ruimen en dit keer was de omgeving bij Truckpark De Heining aan de beurt. Het resultaat: in één uur tijd zijn 15 vuilniszakken vol zwerfafval én twee grote autobanden verzameld. Het afval is na afloop direct opgehaald door onze afdeling Beheer, zodat het naar de afvalverwerkers in de haven kon worden gebracht.

Wil jij de volgende keer ook van de partij zijn bij de Port Cleanup? Dat kan! Of je nou in de haven werkt, in de buurt woont of graag een steentje wil bijdragen aan een schone omgeving, iedereen is welkom! Dus mocht je interesse hebben, of een ander idee voor een schone, duurzame haven hebben, neem dan contact met ons op!

Geluidshinderaanpak Amsterdamse haven uniek en beloond

Het is veilig, maar storend, die piepende achteruitrijalarmen van rijdend materieel van bedrijven in het havengebied. Dit ging ten koste van de leefbaarheid voor de inwoners van Zaanstad en Westzaan.

Port of Amsterdam bedacht in overleg met de inwoners een oplossing die nu is bekroond met de Gouden Decibel Award van de Nederlandse Stichting Geluidshinder.

In november 2015 is Port of Amsterdam gestart met het project HoorbaarMinder. Het doel is om de piepende (achteruit)rijdalarmen van rijdend materiaal in het Amsterdamse havengebied, zoals vrachtwagens, shovels, hijskranen en heftrucks te vervangen door een ruissignaal. Op korte afstand van het (achteruit)rijdende materieel is het sissende ruissignaal goed waarneembaar, terwijl op grotere afstand het geluid verdwijnt in de omgevingsruis.

Inmiddels zijn er 267 alarmen vervangen bij 29 bedrijven. Het doel is om alle alarmen van rijdend materieel in het Amsterdamse havengebied te vervangen.

Geluidshinder aanpakken

Het project HoorbaarMinder is nu bekroond met de Gouden Decibel Award in de categorie overheid. Deze award is een initiatief van Stichting Innonoise en de Nederlandse Stichting Geluidshinder. Met de uitreiking van de diverse awards willen de initiatiefnemers meer aandacht vragen voor het geluidshinderprobleem en het oplossen ervan. Het project werd geprezen om de systematische en structurele aanpak.

Enige haven wereldwijd

De Amsterdamse haven is de eerste Europese haven en misschien wel wereldwijd, die deze vernieuwende oplossing breed beschikbaar stelt voor alle bedrijven in het havengebied en dit nog verder uitrolt naar de havens van het Noordzeekanaal-gebied.

Schorre krekel

Hans Lalk, inwoner van Assendelft en voorzitter en bestuurslid van diverse belangenverenigingen: "Wij zijn tevreden over de nieuwe alarmen. Met het vervangen van de tonale alarmen van achteruitrijdend werkverkeer door alarmen met een ruissignaal is de piep een schorre krekel geworden."

Wellicht kan deze oplossing ook bijdragen aan een vermindering van geluidsoverlast in gebieden waar veel werkverkeer is zoals in steden.

Bekijk de video over HoorbaarMinder

Missie H2 zet Olympisch TeamNL in voor promoten waterstof

Vandaag werd ‘Missie H2’ afgetrapt. Dit gebeurde met een persconferentie en een sportief event.

Vandaag werd Missie H2 afgetrapt, een samenwerking tussen Gasunie, Shell Nederland, Remeha, Stedin Groep, Groningen Seaports en Port of Amsterdam, om waterstof als nieuwe energiedrager voor de (nabije) toekomst te promoten in aanloop, tijdens en na de Olympische spelen in Tokyo.

Dit gebeurde met een persconferentie en een sportief event, waarbij Olympische watersporters de samenwerking tussen de bedrijven en TeamNL verbeeldden. Marjan van Loon van Shell en Ulco Vermeulen van Gasunie deden het woord namens de bedrijven, Pieter van den Hoogenband sprak namens NOC*NSF. De partijen hebben deze samenwerking vandaag ook in een persbericht aangekondigd.

Port of Amsterdam ziet groene waterstof als belangrijke bouwsteen voor de energietransitie en als toekomstig product voor de haven. Deze nieuwe duurzame energiedrager is weliswaar een hot topic in de Nederlandse energiewereld, maar voor veel mensen nog een grote onbekende. Daarom gaan we samen met vier andere bedrijven in de energieketen én het Nederlands Olympisch Team (TeamNL) waterstof promoten als duurzame energiedrager.

De timing is uitstekend: in het Nederlands klimaatakkoord neemt waterstof een belangrijke plaats in, overal ontstaan initiatieven en Japan profileert de Olympische Spelen 2020 als ‘Hydrogen games’ (waterstofspelen), d.w.z. dat waterstof de spelen van energie zal voorzien.

Doel van de vijf bedrijven is de bekendheid met de duurzame mogelijkheden van waterstof onder het Nederlandse publiek te vergroten en concrete waterstofprojecten en -initiatieven onder de aandacht te brengen. Hiermee hopen we een brede beweging op gang te brengen ten behoeve van dit cruciale element in de energietransitie, en de rol van havens hierin te onderstrepen. De titel van de campagne is dan ook breed gekozen: ‘Nederland Waterstofland’.

Door dit samen met TeamNL te doen, onder meer door Olympische watersporters in te zetten bij events (denk bijv. aan SAIL), krijgt waterstof veel aandacht. Ook zijn er kansen om internationaal aandacht hiervoor te vragen, en is er de mogelijkheid van kennisuitwisseling met Japan, dat net als Nederland ambitieus is op het gebied van waterstof.

Medewerkers uitwisselen via platform 'Havenspot'

Op dit moment staat bij bedrijven de wereld stil of draait het op meer dan volle toeren. Ook in de Amsterdamse haven zijn er in deze tijd van coronacrisis, zoals overal in het land, bedrijven waar de medewerkers zonder werk zitten. Of bedrijven waar ze het werk juist niet aan kunnen.

Om hierop in te spelen heeft Port of Amsterdam samen met Watertalent het initiatief genomen om online werkgevers met elkaar in contact te brengen.

Voor dit nieuwe initiatief is een online arbeidsplatform opgezet zonder winstoogmerk, door Watertalent met de naam ‘Havenspot’. Met deze collegiale in- en uitleen blijven medewerkers op de payroll staan van hun eigen werkgever. Tegen een onderling af te spreken tarief kunnen zij tijdelijk werkzaamheden uitvoeren bij een andere werkgever.

Het voordeel is dat wanneer de markt weer aantrekt, de werknemers de werkzaamheden weer kunnen hervatten bij hun eigen werkgever zonder dat er ontslagen vallen of gebruik gemaakt hoeft te worden van regelingen van de overheid.

Bedrijven (in en buiten de havens) kunnen dit nieuwe arbeidsmarktplatform gebruiken door zich aan te melden op Havenspot. Hier geven ze aan of zij medewerkers zoeken of aanbieden. Daarna worden de bedrijven met elkaar in contact gebracht om onderling afspraken over de uitwisseling te maken.

Matty van den Berg, medeoprichter van Watertalent: "Wij zijn blij met de proactieve houding van Port of Amsterdam om op deze manier het havenbedrijfsleven te ondersteunen. In het korte tijdsbestek van 1,5 week is dit platform gerealiseerd. Dat is mede mogelijk gemaakt door de support van Port of Amsterdam."

Koen Overtoom, CEO van Port of Amsterdam: "De haven en de bedrijven in de haven vervullen een belangrijke vitale functie in deze tijd. Wij denken dus ook in deze crisistijd mee met de bedrijven. Havenspot is hier een voorbeeld van. Als matchmaker willen we de bedrijven een helpende hand bieden. Dit initiatief draagt er aan bij dat we samen door deze tijd kunnen komen."

Naar Havenspot

Burgerinitiatief leidt tot schoonmaakactie: Port Cleanup Amsterdam

Dagelijks werkt Port of Amsterdam hard aan het schoonmaken en schoonhouden van de haven, maar zwerfafval komt helaas voor. Via social media werden we aangesproken op het zwerfafval, met de vraag of we daar iets aan konden doen. En dat hebben we gedaan.

Samen met de initiatiefnemer heeft dit geleid tot een heuse Port Cleanup. Op 17 oktober organiseerden we onze eerste editie van deze schoonmaakactie.

Doel? De haven een beetje mooier maken. Om een steentje bij te dragen zijn we op pad gegaan om afval te prikken. Het resultaat? Zestien volle zakken afval, waaronder heel veel blikjes energydrank, plastic rommel, papier en kledingstukken, verzameld in één uur tijd.

De zakken zijn vervolgens door onze afdeling Beheer naar bedrijven in de haven gebracht die het afval scheiden en verwerken.

Het plan is om de Port Cleanup twee keer per jaar te organiseren. Wil jij de volgende keer meedoen? Of heb je een ander idee voor een duurzame, schone haven?

Neem contact met ons op

41 eNoses vergroten leefbaarheid in de Amsterdamse haven

Sinds vorige week heeft het Amsterdamse havengebied 36 eNoses rondom het Noordzeekanaal en nabij olieterminals en andere bedrijven die mogelijk geur afgeven. Dit geurmonitoringssysteem maakt deel uit van het gezamenlijk project ‘GeurinZicht’.

Dit is een initiatief van Port of Amsterdam in samenwerking met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en de provincie Noord-Holland. Het heeft als doel de leefbaarheid rond de haven te vergroten. Deze partijen werken in het project samen met bedrijven in Westpoort en de brandweer. Komende week zullen er nog eens vijf eNoses bijkomen.

De eNose is compact meetinstrument met vier sensoren, dat veranderingen in de luchtsamenstelling signaleert. Als er een overmatige hoeveelheid van een bepaalde stof aanwezig is, dan signaleert de 'neus' dat. Omdat de geurneuzen in grote getale worden geplaatst zijn ze bij uitstek geschikt om de bron van een bepaalde geur te herleiden.

Hoe werkt het?

De Omgevingsdienst NZKG en de bedrijven houden de eNoses op de website dagelijks in de gaten. Als een eNose rood wordt, is er sprake van een verhoogde concentratie van een bepaalde stof. De Omgevingsdienst NZKG gaat samen met de nabijgelegen bedrijven onderzoeken wat de bron is.

Ook worden eventuele klachten gerelateerd aan de data van de eNoses. Op deze manier is het vaak mogelijk de juiste bron te lokaliseren of de geur te herkennen.

Bedrijven gebruiken de geurneuzen als extra monitoringsinstrument. Een aantal bedrijven in Westpoort heeft zelf eNoses aangeschaft om hun bedrijfsvoering te monitoren. Zo kunnen zij direct ingrijpen bij een onbedoelde uitstoot van geur. De gegevens van de eNose kunnen ook gebruikt worden voor communicatie met een veroorzaker. Dit kan leiden tot projecten waarbij geuroverlast verminderd kan worden.

Als er een incident is, gebruikt de brandweer het netwerk om vroegtijdig incidenten op te sporen en te zien wat de herkomst van brand is of waar een mogelijke rookpluim naar toe gaat.

Leefbaarheid vergroten

Het project ‘GeurinZicht’ draagt bij aan de verduurzaming van de haven. Met oog voor mens en milieu wil Port of Amsterdam de leefbaarheid in de omgeving vergroten. Geur is daarin één van de belangrijke aspecten.

De geuroverlast is de afgelopen jaren aanzienlijk afgenomen sinds de installatie van dampretourverwerkingsinstallaties bij alle olieterminals. De eNose draagt bij aan het lokaliseren van geuroverlast.

Als bewoners geurklachten hebben, kunnen ze deze melden via de website van de Omgevingsdienst NZKG.

Het Scheepvaartmuseum en Port of Amsterdam ondertekenen meerjarig partnerschap

Voor de realisatie van de nieuwe tentoonstelling over de haven van Amsterdam gaat Het Scheepvaartmuseum een vijfjarig partnerschap aan met Port of Amsterdam. Met de nieuwe presentatie zal de eeuwenoude relatie en wederzijdse afhankelijkheid tussen Amsterdam en de haven worden getoond.

Samenwerking Port of Amsterdam en scheepvaartmuseum
Michael Huijser (directeur Scheepvaartmuseum) en Koen Overtoom (CEO Port of Amsterdam) toasten op de hernieuwde samenwerking en band tussen stad (rood) en haven (blauw).

Nieuw verhaal

"Amsterdam is ontstaan als haven en maritiem tot in de vezels. Dat verhaal moet steeds opnieuw verteld worden, omdat de band tussen haven en stad voortdurend verandert. Als ‘scènes uit een huwelijk’," aldus Michael Huijser, directeur van het Scheepvaartmuseum.

De nieuwe actuele presentatie laat niet alleen de eeuwenoude relatie, maar ook de huidige en toekomstige wederzijdse band tussen Amsterdam en haar haven zien. "De haven van nu is des te meer verbonden met de stad, omdat veel actuele vraagstukken in de haven neerslaan. Zo vindt de aanvoer en opslag van schone energie en de circulaire verwerking van het stadse afval in het havengebied plaats", aldus Koen Overtoom, CEO van Port of Amsterdam.

Het is de bedoeling om naast de vaste tentoonstelling reizende tentoonstellingselementen te creëren. Ook buiten de muren van het museum presenteren die het verhaal van de Amsterdamse haven aan een breed publiek. De tentoonstelling zal tijdens het SAIL jaar 2020 openen.

Over Het Scheepvaartmuseum

Het Scheepvaartmuseum laat zien hoe water werelden verbindt. Het museum presenteert topstukken uit één van de meest vooraanstaande maritieme collecties ter wereld. Naast tentoonstellingen op historisch vlak toont het museum werk van hedendaagse internationale kunstenaars en vormgevers.

Met 350.000 bezoekers per jaar bevindt het museum zich in de top 5 van de meest populaire, leerzame dag attracties van Nederland en is het daarmee een trekpleister voor binnen- en buitenlandse bezoekers.